ویکی چیست و چرا باید از آن استفاده کنید؟

ویکی برای کسب و کار
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail
Print Friendly, PDF & Email

 ویکی یکی از متداول ترین کلمات موجود در اینترنت می باشد.

وقتی که شما کلمه ویکی رو می شنوید، ناخواسته به یاد ویکی پدیا می افتید. اخیرا هم که ویکی لیکس، منبع بیشترین اطلاعات امنیتی فاش شده دولت ها بر سر زبان ها افتاده است. هرچند که بخش اول اون ها مثل هم هست اما هیچ ربطی به هم ندارند. حداقل در اون زمینه ای که فکر میکنید به هم ربطی ندارند.

اما کلا به چی میگن ویکی؟

ویکی به زبان هاوایایی یعنی سریع. سفرنامه معنای این کلمه از سریع به معنای امروزی که یعنی “وب سایتی که به شما اجازه ویرایش چند نفره محتوا و ساختار خود را می دهد”، داستانی جالب می باشد که توسط وارد کانینگ هام که پدر ویکی مدرن امروزی بحساب می اید نقل شده است.

اهمیت ویکی ها – که اون ها رو از هر نوع وب سایت دیگه ای متمایز می کنه- امکان ویرایش چند نفره توسط کاربران می باشد. یک لحظه به اون فکر کنید: قابلیتی برای کاربران ویکی ها فراهم شده است که بتوانند با همکاری یکدیگر محتواهای مختلف را ویرایش کند. اگر شما می توانید یک محتوا را مطالعه کنید پس خواهید توانست ان را ویرایش هم بکنید. در ابتدا بنظر بسیار ساده می آید اما بسیار قدرتمند و قوی می باشد (ویژگی هایی که هردوی ویکی پدیا و ویکی لیکس را از دیگر وب سایت ها متمایز کرده است.).

این همون چیزی هست که میخوام اینجا دربارش صحبت کنم. مزایا و منافعی که یک ویکی می تواند به یک کسب و کار ارائه کند، مشکلاتی که ویکی می تواند از یک کسب و کار حل کند، پرا شما باید از ویکی ها در کسب و کار خود استفاده کنید و همچنین اینکه چه راه حل هایی برای راه اندازی ویکی برای کسب و کار خود دارید. از اون جاییکه قراره درباره مطالب زیادی صحبت کنم پس بریم سر اصل مطلب.

 

ویکی های چه کاری انجام می دهند؟

برای اینکه بتونم دقیق درباره کارهایی که یک ویکی می تونه برای کسب و کار شما انجام بده و شما رو شگفت زده بکنه باید برگردیم به روزهای اولیه اینترنت. با نگاه کردن به اینکه اولین ویکی ها به چه اهدافی ایجاد شده بودند می تونیم درباره اهمیت و کاربرد اون صحبت کنیم.

یکم بالاتر نام پدر ویکی های مدرن و امروزی رو اوردم. در صفحه اصلی ویکی وی یکم درباره اصالت ویکی ها و اون چه اون ها قرار بود انجام بدن نوشته شده.

” ایده یک ویکی در ابتدای امر بنظر خیلی ساده بنظر می رسه اما اگر وارد عمق اون بشید و لینک های که وجود داره رو بررسی کنید خیلی براتون اشنا بنظر خواهد رسید. ویکی یک سیستم ترکیب بندی است. یک راه گفتگو است. یک منبع است. یک سیستم ایمیل می باشد. یک ابزار برای تعامل می باشد. ما دقیقا نمیدونیم که اون چی هست اما می دونیم که یک راه جذاب برای برقراری ارتباط غیرهمزمان روی شبکه هست.”

نوشته جالبی بود. اون طبق گفته خودش حتی نمیدونه ویکی چی هست اما میدونه که یک چیز جذاب هست.

از این خلاصه کوتاه می تونیم قالب اصلی ویکی رو دربیاریم: نوشتن، گفتگو، لینک دهی، تعامل و برقراری ارتباط.

اگر به کلمات بالا دقت کنید متوجه می شید که همه اون ها فعل هستند. پس اون ها کارهایی هستن که یک ویکی انجام میده.

  1. نوشتن سریع با ویکی ها

ویکی ها چطور کار میکنن؟ در هسته مرکزی اون ها ویکی های یک سیستم نوشتن هستند. اون ها تلاش دارن تا جائیکه امکان داره نوشتن روی وب رو راحت تر و سریع تر کنند. این موضوع خیلی مهمی هست چراکه متمایز کننده ویکی ها از دیگر صفحات وب هست.

اکثر افراد به صفحات وب سایت هایی همچون ویکی پدیا سر میزنن فقط برای اینکه درباره یک موضوع مطالعه داشته باشند. مردم معمولا همین کار رو برای وب سایت های دیگه ای که درون اون ها به دنبال کسب اطلاعات درباره موضوعی خاص هستند هم انجام میدن و این باعث شده که خیلی وقت ها دقتشون به این که اون سایت ویکی هست یا نه کم شده. اما در دهه 90 که خالق ویکی اولین ویکی رو بالا اورد هدفش ایجاد فضایی بسیار راحت و ساده برای مدیریت هر محتوای موجود در وب بود.

در ان زمان صفحات وب تنها بصورت HTML که یک زمان نشان گذاری بودند که البته هنوز هم از این زبان نشان گذاری استفاده میشود اما به همراه تکنولووژی های بسیاری که به ان اضافه شده اند. وارد بدنبال ایجاد ابزاری بود که مردم بتونن با سرعت بالایی صفحات وب درست کنند ولی HTML خیلی سریع نبود. پس درون این سیستم های ویکی یک سیستم قالب دهی به متن ها ایجاد کرد. این سیستم بسیار ساده تر و راحت تر از نوشتن مستقیم HTML بود. بعلاوه این که این سیستم به همه امکان ویرایش رو میداد چرا که کار با اون بسیار ساده بود و نیازی به داشتن دانش HTML هم نبود.

 

  1. ویکی ها بهترین ابزار برای تعامل هستند

اینترنت به قدری ارتباطات را ساده و امکان پذیر کرده است که امروزه دیگر صحبت کردن و در ارتباط بودن با افراد ان سوی دنیا هم جذابیت چندانی ندارد. در روزهای اولیه ظهور وب این امکان خیلی جذاب و عجیب بود. در ان زمان اپلیکیشن های برقراری ارتباط امروزی وجود نداشتند و عملا وب تنها راه برقراری ارتباط بود. این همان نقطه ای بود که ویکی ها را قوت می بخشید چرا که افراد قادر بودند باهم ارتباط برقرار کنند، گفتگو داشته باشند و همچنین تعامل در انجام بک کار.

 

دسترسی انعطاف پذیر برای ویرایش ویکی ها

کمی قبل تر درباره اینکه ویکی ها به راحتی به شما اجازه ویرایش محتوای خود را می دهند صحبت کردیم. اما ویکی ها تنها برای یک موضوع یکتا ایجاد شده اند و ان هم امکان ویرایش برای هرفردی که بازدید کننده است می باشد.

امروزه ویکی ها ابزارهای مختلفی برای اینکه چه کسانی می توانند ویکی ها را ویرایش و مدیریت کنند دارند ولی همچنان قدرت این ابزار مشابه قبل می باشد.

ویرایش کردن تنها به معنای کار کردن باهم برای ایجاد یک وب سایت نیست و همچنین می تواند بروزرسانی یک صفحه ویکی درباره پروژه ای که روی ان کار می کنید هم باشد. با این کار دیگرانی که پروژه شما را دنبال می کنند نیز از پیشرفت کار مطلع می شوند. اگر یکم درباره کسب و کارتون فکر کنید می فهمید که ویکی دقیقا کجاها می تونه به کمک شما بیاد.

 

  1. لینک دهی ویکی ها را قدرتمند می کند

مسلما امکان لینک دهی چیز جدیدی نیست و از همان روزهای اول وب بر همین پایه استوار شده بود. اما چه چیزی بود که استفاده مداوم از لینک ها درون ویکی ها را از دیگر وب سایت ها متمایز می کرد؟

 

اضافه کردن لینک به صفحات ویکی کاری سریع می باشد

مشابه با دیگر موضوعاتی که درباره ان صحبت کردیم، اضافه کردن و ایجاد لینک ها درون یک صفحه ویکی کاری بسیار ساده و سریع می باشد چراکه هدف ویکی ها نیز همین بوده است. دقت داشته باشید که گفتم درون ویکی ها. یعنی لینک های داخلی را به سرعت می توان ایجاد و قرار داد.

سینتکس ایجاد لینک های درونی در ویکی های مختلف باهم متفاوت می باشد اما همگی یک بهینگی مشترکی دارند. در میان دیگر دلایل، یکی از دلایلی که خیلی سریع با ورود به یک صفحه از ویکی پدیا گم می شوید و وارد صفحات دیگری می شوید همین امکان قرار دادن لینک ها می باشد که مسیر شما را در طی یک مطالعه عوض می کند.

 

ویکی چیست؟

قدرت لینک دهی به صفحات اینده

علاوه بر اینکه در نوشته های ویکی به صفحاتی که موجود هستند می توانیم لینک کنیم، یکی از ویژگی های ویکی ها این موضوع می باشد که به شما امکان لینک دهی به صفحاتی که وجود ندارند را می دهد. نمی دونم منظورم رو گرفتید یا نه؟ خب بزارید توضیح بیشتری بدم: فرض کنید دارید یک ویکی می نویسید و می خواید بکم عمیق تر وارد مسائلی که مطرح شده صحبت کنید. مثلا یکی از کلمات یا نام هایی که درون نوشته خودتون بکار بردید رو می خواید بیشتر توضیح بدید اما توی اون ویکی جای مناسبی برای ورود به عمق مطلب نیست. به راحتی می توانید یک لینک به صفحه ای که درباره ان موضوع می باشد ایجاد کنید هرچند که ان صفحه وجود نداشته باشد.

 

یک لحظه دقیق تر به این موضوع فکر کنید، خیلی ساده ولی کاربردی. عملا به این کار به بقیه می گید که شما هم می تونید بیاین و این صفحه رو تکمیل کنید. حتما نیازی نیست که خودتون در این باره چیزی بنویسید.

این همون چیزی هست که وارد(پدر ویکی مدرن) بدنبال اون بود. اون می خواست که اینجا یک مکان فناناپذیر برای ارتباطات، گفتگو و به اشتراک گذاری دانش باشه.

توی ویکی ها فضایی برای کاربران ایجاد شده تا بتونن درباره موضوعات مختلف از هم بپرسن و درخواست به اشتراک گذاری دانش بکنن. همچنین فضایی برای اینکه از افراد مختلف در اینده درباره موضوعات مختلف خودشون بپرسن. در واقع می شه گفت که دارید یک لیست تودو ایجاد می کنید که خودبخود توسط افراد مختلف تکمیل میشه.

 

این امکان لینک دهی در ویکی ها قدرت بیشتری درمقایسه با امکان ساده لینک دهی موجود به شما می ده. این روش به شما امکان رشد درون ویکی می ده.


آیا ویکی برای کسب و کار من مناسب است؟

اگر بخوام بطورخلاصه بگم، ویکی ها:

  • نوشتن اطلاعات روی صفحات وب رو ساده و سریع می کنن.
  • برقراری ارتباط و گفتگو باهم رو ساده می کنن چراکه ویرایش کردن محتوا توسط خوانندگان اون صفحه وب رو اسون می کنند.
  • به شما امکان لینک دهی سریع و ساده میان صفحات مختلف ویکی رو میده. حتی لینک دهی به صفحاتی که هنوز وجود هم ندارند.

اما چیزهایی که تازه ذکر کردم همچنان کمی انتزاعی هستند. شاید بتونید درک کنید چطور با همین امکانات ساده ویکی پدیا اینقدر موفق شد اما همچنان درباره اینکه چطور می تونه برای کسب و کار شما مفید باشه در ابهام باشید. به همین دلیل در ادامه درباره اینکه ویکی های دقیقا در کجای کسب و کار شما می تونن به کمک شما بیان صحبت می کنم. شک ندارم که بعد از خوند اون به این فکر می افتید که داشتن ویکی یکی از بهترین کارهایی هست که می تونید درباره کسب و کارتون انجام بدید.

 

  1. ویکی ها رویای مستندسازی هستند

هر کسب و کاری نیاز به اسناد کاری تشریح شده و مدیریت شده دارد. با اینکه سال ها از حضور ابزارهای مختلف برای مستندسازی اطلاعات کسب و کارها میگذرد اما همچنان این موضوع یک درد بزرگ برای کسب و کارها می باشد. در گذشته معمولا این اسناد بصورت کتابهای چاپ شده بودند که در اختیار کارکنان قرار می گرفتند اما امروزه در قرن 21 هیچ کس از این شیوه استقبال نمی کند.

شما می توانید چیزهای مختلف را مدرن کنید و اسناد خود را نیز دیجیتالی کنید. مطمئنا تعدادی فایل داکیومنت با فرمت ورد در فولدرهای به اشتراک گذاری شده با بقیه دارید. این یکی از امکانات خیلی خوب ابزارهای به اشتراک گذاری فایل می باشد که به همه اعضا اجازه مشاهده یا ویرایش فایلهای مشترک را می دهد.

 

اما اگر بخواین وسط یک جلسه به یک داکیومند استناد کنید ولی کامپیوتر شما روبروی شما نیست؟ یا اینکه می خواید داخل یک فایل ورد بدنبال یک فرایند خاص یا تکنیک انجام کار باشید؟ عملا نیازمند کلی فایل ورد هستید که باید همیشه یادتون باشه چی کجاست. این امکان هم یک نفر خیلی اتفاقی یک فایل رو پاک کنه یا دستکاری کنه و شما از اون نسخه بکاپ نداشته باشید هم وجود داره.

 

البته هنوز درباره اینکه چطور می خوایم داکیومنت های مختلف رو به هم وصل کنیم هیچ صحبتی نکردم. انجام این کار داخل یک فولدر کار فاجعه باری میشه. بزارید یک سناریو ساده رو باهم بررسی کنیم:

 

مشکل مرتب سازی اسناد کسب و کار

فرض کنید که کسب و کار شما بخش های مختلفی داره که هرکدوم از اون بخش ها داکیومنت های خودش رو می نویسه. چطور می تونید همه اون داکیومنت ها رو مرتب کنید؟ اینکه همه رو داخل فولدرهای به اشتراک گذاشته شده قرار بدید کار رو خیلی سخت تر و پیچیده تر می کنه. پس تنها تعدادی از اون اسناد رو درون فولدر قرار میدید که شلوغ نشه.

 

فرض کنیم شما داکیومنت های هر بخش از کسب و کار رو درون یک فولدر خاص برای خودش قرار می دید.

  • خب حالا چه اتفاقی می افته اگر یک داکیومنت بین بخش های مختلف کسب و کار شما مشترک باشه؟ عملا باید توی چندتا فولدر قرار بگیره.
  • آیا داخل هرکدوم از فولدرهای مرتبط یک کپی از اون رو قرار میدید؟
  • چه اتفاقی می افته اگر یک نفر از یکی از بخش های شرکت شما تغییری درون اون داکیومنت ایجاد کنه؟
  • چطور این تغییرات در بقیه کپی ها هم ایجاد می شه؟

 

میبینید که به راحتی همه چیز به هم میریزه. نمی خوام بگم که باید حتما از ویکی ها استفاده کنید اما اگر این مشکلات برای شما پیش اومده یا فکر می کنید که در اینده برای شما پیش میاد بهتون پیشنهاد می کنم درباره بکار گیری ویکی ها در کسب و کار خودتون فکر کنید.

 

  1. به واقعیت پیوستن اون رویا

اما ویکی ها چطور می تونن در فرایند مستندسازی به شما کمک کنن؟

 

به گزارش هایی که بصورت هفتگی ایجاد می کنید فکر کنید. باید برای همه افراد اون گزارش ها ارسال بشن. با داشتن ویکی به راحتی یک صفحه برای اون ایجاد می کنید و هرکسی می تونه قسمت خودش رو تکمیل کنه. به همین سادگی.

 

یک کاتالوگ آنلاین با قابلیت جستجو ایجاد کنید

آیا شما یک کاتالوگ بزرگ و پیچیده انلاین دارید؟ فکر کنید بتونید به نحوی همه اون رو در یک جا گرداوری و مرتب سازی کنید. جایی که قابل جستجو هست، به راحتی ویرایش میشه و محصولات مختلف مرتبط به هم با هم در ارتباط هستند. این همون ویکی هست. درسته؟

 

یک پایگاه دانش برای تیم خود بسازید

فرض کنید شما یک کسب و کار برپایه فروش دارید. با استفاده از ویکی قادر هستید به فروشنده های خودتون کمک کنید بر فروش خودشون نظارت داشته باشند، اطلاعات مشتری ها رو داشته باشن و همچنین اینکه تجربیات دیگران رو بخونن و نکات کاربردی رو از دل اون ها بیرون بکشن. همه این ها رو در یک جا به نام ویکی می شه در اختیار داشت. اون ها همیشه از همه جا به این ویکی دسترسی خواهند داشت. این یعنی زندگی در قرن 21 و عصر اینترنت.

 

برای آموزش نیروهای جدید یک ویکی داخلی بسازید

حالا به این موضوع فکر کنید که داشتن یک ویکی چطور میتونه فرایند اموزش نیروهای جدید رو تحت تاثیر قرار بده. ویکی یک محل مناسب برای قرار دادن سیاست های کسب و کار شما، نمونه های موفق شما، استانداردها و راهنمای افراد مختلف هست. همه چیزهایی که در گذشت زمان با فعالیت در این شرکت بدست اوردید رو می تونید با قرار دادن توی ویکی به دست افراد جدیدی که به شما اضافه می شن برسونید. داشتن ویکی به شما نگرانی اموزش موارد تکراری رو از شما می گیره. کافیه یک بار در ویکی مربوط به خودش نوشته بشه و از این به بعد هر شخص جدیدی که به شما اضافه بشه به راحتی به اون جا می ره و مطالعه می کنه. همچنین اینکه به راحتی می تونید اون رو ویرایش کنید.

 

ویکی میتونه خونه ای برای همه این موارد باشه. به یاد بیارید که چه چیزی ویکی رو یکتا می کنه. اون ها به راحتی ویرایش میشن، از هر مرورگر وب قابل دسترسی هست و به راحتی بین صفحات مختلف لینک دهی می کنه.این امکانات له شما کمک می کنه تا اسناد با کیفیتی برای کسب و کار خودتون تولید کنید.

 

ویکی خودتون رو بسازید (قدم بعدی رو بردارید)

امیدوارم تا اینجا تونسته باشم درباره اهمیت داشتن ویکی و مزایایی که می تونه به کسب و کار شما برسونه به خوبی و سادگی صحبت کرده باشم. الان تنها کاری که نیاز هست انجام بدید اینه که ویکی خودتون رو راه اندازی کنید و کار کردن با اون رو استارت بزنید.

شما می تونید به راحتی یکی از ویکی های رایگان موجود رو از جمله مدیا ویکی استفاده کنید و روی سرور یا هاست خودتون بالا بیارید. همچنین می تونید از سرویس هایی که خودشون هاستینگ رو ارائه می کنند هم استفاده کنید. بعنوان مثال PBworks, Wikia

 

همچنین می تونید به سادگی از یک وردپرس با پوسته های موجود با نام WordPress wiki themes  استفاده کنید. این پوسته ها به راحتی و سرعت بالا وردپرس شما رو تبدیل به یک ویکی می کنن.

 

امیدوارم این مطلب برای شما مفید بوده باشه. خوشحال میشم این مطلب رو در شبکه های اجتماعی خودتون به اشتراک بزارید تا بقیه هم از اون استفاده کنند.

بدون دیدگاه

ارسال دیدگاه

اجرا شده توسط: همیار وردپرس